فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )
176
سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )
چون مجموعهء ستونها چهل و هشت است در شش رديف هر رديف از يك طرف هشت و از جانب ديگر شش ستون . جمع فواصل ستونها و آنچه زير پايهها قرار گرفته فضائى به طول چهارصد و سى و عرض سيصد و ده پى را دربر مىگيرد كه يك چهار ضلعى منظم اگرچه با زاويههاى غيرمساوى را تشكيل مىدهد . و با اينكه كف يا سنگفرش عمارت همانطور كه گفتهايم به جهت انباشته بودن از خاك و سنگ مطلقا پيدا نيست ، بايد قبول كرد كه ساختمانى بدين جلال و جبروت بايد داراى سنگفرش يا كفى متناسب با زيبائى و شكوه باقى ساختمان بوده باشد . نتيجه آنكه جز ستونها كه از مرمر سفيد ساخته شدهاند بقاياى ساختمان و از جمله سنگفرش و پايهها بايد از مرمر سياه باشند . در خارج از اين چهار ضلعى يا حياطى كه ستونها در آن برپايند به ديوار ديگرى در داخل ديوار بزرگى كه از آن سخن گفتيم برمىخوريم . ارتفاع اين ديوار يك نيزه بيشتر نيست اما از مرمرى بىنظير و بسيار ظريفتر از مرمر ديوار بزرگ ساخته شده و پر از تصاوير نيمه برجسته و ريزهكاريهائى است كه تصاوير انسانها و بسيارى از انواع حيوانات در آنها ديده مىشود و مرمر آنچنان شفاف و صاف است كه در نماياندن تصاوير دستكمى از يك تابلو نقاشى ندارد . مساحت اين ديوار از يك زاويه تا زاويهء ديگر قريب يكصد پى مربع بود و چون روى صفهاى ساخته شده است كه ستونها بر آن قرار دارند ارتفاع آن از همهطرف ، با ديوار بزرگ يكسان است . بدين ساختمان دومين از طريق سرازيريى بسيار زيبا بالا رفتيم كه اگرچه به بزرگى و پهناى سرازيرى اولين نبود - زيرا بيش از بيست و پنج پا عرض نداشت و بسبب كوتاهتر بودن تعداد پلكان آن نيز بسيار كمتر بود - اما از لحاظ زيبائى و شكوه بىنظير و با سرازيرى اولين قابل مقايسه نبود . زيرا در نردهها و ديوارهاى اين پلكان صحنهاى مشابه تشريفات ورود فاتحان رومى به شهر يا مشابه حركت دستجمعى مردانى مذهبى كه با آواز و اوراد حركت كنند تراشيده شده است . لباس اين مردان عجيب و